Totale slaapgebrek verhoogt de pijngevoeligheid, schaadt de geconditioneerde pijnmodulatie en vergemakkelijkt het optellen van pijn in de tijd bij gezonde deelnemers

Totale slaapgebrek verhoogt de pijngevoeligheid, schaadt de geconditioneerde pijnmodulatie en vergemakkelijkt het optellen van pijn in de tijd bij gezonde deelnemers

december 12, 2019 0 Door admin


CBD Olie kan helpen bij artrose. Lees hoe op

Huile de CBD peut aider avec l’arthrose. Visite


  • Loading metrics

Open Access


Research Article

  • Alexander Torp Staffe, 
  • Mathias Winther Bech, 
  • Sara Louise Kjær Clemmensen, 
  • Henriette Tranberg Nielsen, 
  • Dennis Boye Larsen, 
  • Kristian Kjær Petersen



Chronic pain patients often suffer from insomnia or impaired sleep which has been associated with increased pain sensitivity, but a limited amount of studies have investigated the effects of total sleep deprivation on central pain mechanisms. Therefore, the aim of this study was to determine the effects of total sleep deprivation on temporal summation, conditioned pain modulation, thermal and pressure pain sensitivity in healthy participants. Twenty-four healthy participants took part in this two-session trial. The measurements were conducted after a night of habitual sleep (baseline) and following 24 hours of total sleep deprivation. Detection thresholds for cold and warmth and pain thresholds for cold and heat were assessed. Cuff induced pressure pain detection and tolerance thresholds, temporal summation and conditioned pain modulation were assessed with user-independent, computer-controlled cuff algometry. Conditioned pain modulation was significantly impaired, temporal summation was significantly facilitated and pain sensitivity to pressure and cold pain were significantly increased at follow-up compared with baseline. In conclusion, this study found that one night of total sleep deprivation impaired descending pain pathways, facilitated spinal excitability and sensitized peripheral pathways to cold and pressure pain. Future studies are encouraged to investigate if sleep therapy might normalize pain sensitivity in sleep-deprived chronic pain patients.

Citation: Staffe AT, Bech MW, Clemmensen SLK, Nielsen HT, Larsen DB, Petersen KK (2019) Total sleep deprivation increases pain sensitivity, impairs conditioned pain modulation and facilitates temporal summation of pain in healthy participants. PLoS ONE 14(12): e0225849.

Editor: Giuseppe Biagini, University of Modena and Reggio Emilia, ITALY

Received: May 31, 2019; Accepted: November 13, 2019; Published: December 4, 2019

Copyright: © 2019 Staffe et al. This is an open access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution License, which permits unrestricted use, distribution, and reproduction in any medium, provided the original author and source are credited.

Data Availability: All relevant data are within the manuscript and its Supporting Information files.

Funding: KKP was supported by The Aalborg University Talent Management Programme ( 771126) for this study. KKP is partly hired by Center for Neuroplasticity and Pain (CNAP) to conduct this study and CNAP is supported by the Danish National Research Foundation (DNRF121). The funders had no role in study design, data collection and analysis, decision to publish, or preparation of the manuscript

Competing interests: NociTech is partly owned by Aalborg University and that I, K. K. Petersen, was partly employed by NociTech from January 2015 to December 2016. The work conducted by me, K. K. Petersen, in this period did not affect any of my research in that period or in future projects. The remaining authors have no conflicts of interest to declare. This does not alter our adherence to PLOS ONE policies on sharing data and materials.


The sleep quality declines with various chronic pain conditions as shown in, e.g., fibromyalgia [1], burn injuries [2], and back pain [3]. Studies have reported that at least 50% of patients with diverse chronic pain conditions suffer from sleep impairments [4]. Additionally, sleep impairments have been described as valuable predictors for new incidences and worsening of symptoms linked to chronic pain conditions like fibromyalgia [5], rheumatoid arthritis (RA) [6], and orofacial and back pain [7] as patients with co-occurring sleep impairments seem to experience worsened pain symptoms [4,8].

Though the underlying mechanisms connecting sleep impairments and decreased descending pain inhibitory control are unclear, brain areas such as the periaqueductal gray are known to modulate both sleep stages and nociception [9]. Furthermore, the raphe nuclei are involved in the descending pain control system [10] and the ascending reticular activating system (ARAS), which is responsible for the transition between sleep and wakefulness [11]. To some degree, overlapping functions in these areas of the brain may account for the link between sleep loss and decreased pain inhibition [4,1215]. However, this encourages further investigation into the connection between sleep loss and central pain processing.

Mechanistic pain profiling assesses the underlying pain mechanisms in the peripheral and central nervous system and includes pain thresholds, temporal summation of pain (TSP), and conditioned pain modulation (CPM) [16]. TSP and CPM are the human surrogate models for wind-up and descending pain inhibitory control, respectively [17,18]. CPM protocols reflect endogenous pain inhibition by measuring the inhibition of a nociceptive stimulus when interceded by a secondary conditioning stimulus (CS), otherwise referred to as the “pain inhibits pain phenomenon”. [17]. An impaired CPM is therefore reflected by a reduced pain inhibits pain effect. It is well-established that patients suffering from back pain [19], fibromyalgia [20], or severe osteoarthritis [21] exhibit reduced descending pain inhibitory control and that impaired CPM is associated with worsening of pain [22]. In addition, CPM has been shown to be impaired following sleep impairment [4,23]. For instance, decreased sleep quality is associated with impaired CPM in healthy participants after three days of fragmented sleep [24] and in patients suffering from temporomandibular joint disorder [25]. TSP mimics the wind-up process, which indicates central sensitization and is interpreted as the gradual increase in pain sensitivity when continuously exposed to stimuli with a constant intensity. Facilitated TSP is reflected by an intensified gradual response to pain stimuli. TSP is facilitated in multiple chronic pain conditions [22] and emerging evidences suggests that facilitated TSP might be a more reliable predictor for poor response to standard pain therapy [16,2628]. TSP is facilitated in many chronic pain conditions [2931]. Yet, limited evidence exists on the effect of total sleep deprivation (TSD) on TSP. For example, some studies have observed increased TSP in participants with sleep impairments due to prolonged REM sleep or osteoarthritis [32,33]. In support, one night of TSD increased the thermal and pressure pain sensitivity in healthy participants [34] and 60 hours of sleep deprivation decreased the pressure pain tolerance [35]. Nonetheless, the evidence supporting thermal hyperalgesia is conflicting as some studies finds increased pain sensitivity in both heat pain thresholds (HPT) and cold pain thresholds (CPT) among healthy participants subjected to 24 hours of TSD [36,37]. Contrary to this, other studies report no significant changes in heat pain thresholds among healthy participants after a night of TSD [35,38]. A better understanding of how sleep impairment influences central and peripheral pain mechanisms is important to further develop its use in clinical practice [39], either by implementing sleep therapy or through pharmacological treatment targeting endogenous pain modulation. Therefore, the current study aimed to investigate changes in peripheral pain by applying pressure and assessing the thermal pain thresholds and central pain mechanisms employing TSP and CPM in healthy participants before and after 24 hours of TSD.



Twenty-five healthy participants (nine women) (average age 22.6 ± 2.02 years) were recruited at Aalborg University through advertisements. The participants received detailed written and oral information and signed an informed consent form prior to enrollment in the experiment. The study was approved by The North Denmark Region Committee on Health Research Ethics (N-20180089) and was conducted in agreement with the Helsinki Declaration.

Experimental design

The experiment consisted of two identical sessions conducted on two consecutive days. In-between sessions, the participants underwent 24 hours of TSD. To ensure that the participants were awake, they were instructed to send an hourly text message. The experimental pain stimuli were applied in the order of heat, cold, pressure, TSP and CPM. In order to control for order effects, test modalities were conducted in the same order for all participants in both sessions.


Prior to the baseline measurements, the participants were asked to report both sleep duration and sleep quality the night before. The participants also filled out the Pittsburgh Sleep Quality index (PSQI) and the Pain Catastrophizing Scale (PCS). The PSQI is a validated tool for assessment of sleep quality [40] in which participants evaluate their sleep based on a four-point Likert-type scale (ranging from 0 = “not at all” to 3 = “three times or more per week”), with high scores indicating poor sleep quality [41]. The PCS questionnaire is a validated tool for assessment of thoughts regarding pain [42,43] based on a five-point Likert-type scale (ranging from 0 = “not at all” to 4 = “all the time”) with a high score indicating a high level of catastrophizing thoughts concerning pain [44].

Thermal stimuli

Cold and warm detection thresholds (CDT and WDT) and cold and heat pain thresholds (CPT and HPT) were assessed using the Medoc pathway system (Medoc, Israel) in accordance with the protocol of the German Research Network on Neuropathic Pain [45]. Briefly, the 3×3 cm ATS Probe (Medoc, Israel) was placed on the volar forearm, 3 cm below the elbow. Thermal stimuli were applied with ramped stimuli (1°C/s) which were terminated when the participant pressed a button. When assessing CDT or WDT, the participants were instructed to press the stop button as soon as they experienced a change of temperature to either “cool” or “warm”. When assessing CPT or HPT, the participants were instructed to press the stop button immediately following the initial sensation of pain. Cut-off temperatures were 0°C and 50°C and baseline temperature was 32°C. Three consecutive stimuli were applied in each test. The results were averaged to reflect CDT, WDT, CPT, or HPT.

Pressure stimuli

Cuff pressure detection thresholds (cPDTs), tolerance thresholds (cPTT), TSP, and CPM were assessed by a cuff algometer (Cortex Technology, Hadsund, Denmark, and Aalborg University, Denmark). A cuff was placed on the belly of the gastrocnemius muscle of the participants in agreement with Graven-Nielsen et al. [46]. The cuff was inflated at a progression rate of 1 kPa/s and was set to a maximum limit of 100 kPa. The participants were instructed to rate the level of pain as soon as pain was detected on a visual analogue scale (VAS).

Pressure pain thresholds

cPDT was defined as the pain-inducing amount of pressure, equivalent to 1 cm on the VAS. The amount of pressure applied causing unbearable pain was defined as cPTT. cPDT and cPTT values were determined as the value of the measurements performed on the dominant leg.

Temporal summation of pain

TSP was assessed using a mechanical pressure stimulus. The stimuli were applied 10 times with 1 s interstimulus interval and duration [30]. The applied pressure was equal to the cPTT. The participants were instructed to continuously rate their pain on a VAS. An average of the VAS scores measured during the first three pulses and an average of the VAS scores measured during the last three pulses were used to determine TSP. The difference between these averages was interpreted as TSP [47].

Conditioned pain modulation

On the non-dominant leg, the cuff was promptly inflated to a pressure corresponding to 70% of the cPTT. The cuff on the dominant leg was then inflated at a rate of 1 kPa/s. The participants were instructed to rate the pain on their dominant leg. CPM was calculated as the difference between cPDT with and without the conditioning stimuli. cPDT without the conditioning stimulus was measured as the cuff pressure detection threshold on the dominant leg, when no cuff was inflated on the non-dominant leg.


All statistical analyses were conducted using SPSS version 25 (IBM, USA). For all parameters, including thermal detection thresholds (WDT, CDT), pain sensitivity (HPT, CPT, cPDT, cPTT), and central pain mechanisms (TSP, CPM), separate paired sample t-tests were used to compare the differences of means between measurements (pre-TSD, post-TSD). If the data violated the assumptions for parametric data, a Wilcoxon signed-rank test was performed. Bonferroni correction was applied to account for multiple comparisons when assessing the descending pain inhibitory control (0.05 / 2 comparisons = 0.025). The level of significance was set to P ≤ 0.05. Unless otherwise stated, all data are presented as means ± standard deviation (SD).



Twenty-four healthy participants (eight women) with no history of chronic, mental, musculoskeletal, or neurological illness participated in this study (average age 22.6 ± 2.04 years). Twenty-five participants were initially recruited, but one participant was subsequently excluded due to a previously undisclosed history of mental illness. Due to technical issues during the data collection of CDT, WDT, CPT, and HPT from one participant, the thermal stimuli data are based on 23 participants, whereas TSP, CPM, cPDT, and cPTT are based on 24 participants. Demographics of the 24 participants are presented in Table 1.

Thermal stimuli

No significant changes were found when comparing baseline (CDT: 29.5° Celsius ± 1.03; WDT: 34.6° ± 0.77) and follow-up (CDT: 29° Celsius ± 1.3; WDT: 34.7° ± 1.24) data for CDT (Fig 1; t = 1.36, p = 0.19) and WDT (Fig 1; z = 0.99, p = 0.32). Significantly decreased CPT was observed at follow-up (15.6° ± 8.51) compared with baseline (12.1° ± 8.9, Fig 1; z = 2.3, p = 0.02). Conversely, HPT showed no difference when comparing follow-up (44.1° ± 2.7) with baseline (44.6° ± 2.7, Fig 1; t = 0.96, p = 0.35).


Fig 1. Thermal QST data before and after total sleep deprivation (mean ± SD).

A significant decrease in cold pain threshold (CPT) was found after total sleep deprivation (Post-TSD) compared to before TSD (Pre-TSD), whereas cold and warm detection thresholds (CDT and WDT), and heat pain threshold (HPT) were unaffected. *, p

Pressure pain thresholds

cPDT was significantly reduced after 24 hours of TSD (38.8 kPa ± 11.85) compared with baseline (42.13 kPa ± 10.45, Fig 2; t = 2.22, p = 0.037). Similarly, cPTT was significantly reduced at follow-up (83.9 kPa ± 17.11) compared with baseline (87.83 kPa ± 14.45, Fig 2; z = -2.11, p = 0.03).


Fig 2. Cuff induced pain detection and tolerance thresholds before and after total sleep deprivation (mean ± SD).

Cuff induced pain detection (cPDT) and tolerance thresholds (cPTT) significantly decreased after total sleep deprivation (Post-TSD) compared with before TSD (Pre-TSD). *, p

Temporal summation of pain

TSP was significantly facilitated at follow-up (2.27 VAS ± 1.66) compared with baseline (1.59 VAS ± 1.23, Fig 3; t = -2.68, p = 0.01).


Fig 3. Temporal summation of pain before and after total sleep deprivation (mean ± SD).

Temporal summation of pain was significantly increased after total sleep deprivation (Post-TSD) compared to before TSD (Pre-TSD). *, p

Conditioned pain modulation

cPDT was significantly increased with conditioning stimulus compared with cPDT without conditioning stimulus at baseline (Fig 4; t = -3.63, p = 0.002, Bonferroni-corrected). Conversely, cPDT did not increase during conditioning after 24 hours of TSD (t = -1.81, p = 0.168, Bonferroni-corrected).


Fig 4. Conditioned pain modulation before and after total sleep deprivation (mean ± SD).

Conditioned pain modulation is assessed using an unconditioned (white bars) and conditioned cuff pain detection threshold (cPDT). Subjects displayed a significant (*, P


This study is the first to demonstrate that 24-hours of TSD impairs CPM, facilitates TSP, and increases pain sensitivity to pressure and cold pain stimuli in one experimental setup, indicating that TSD affects both central and peripheral pain pathways.

Sleep impairment and descending pain inhibitory control

An association between impaired CPM and decreased sleep quality has been shown in several studies investigating sleep impairment in patients with conditions such as RA [6], fibromyalgia [48], and insomnia [49]. The current study sought to investigate whether a similar relationship was present in healthy participants as it would indicate whether the relationship between sleep and pain modulation is limited to chronic pain conditions.

The current study found impaired CPM after 24 hours of TSD, which is in line with a recent study conducted by Eichhorn et al. [50], who demonstrated impaired descending pain inhibitory control following one night of TSD. In contrast, Smith et al. [51] assessed CPM and found reduced descending pain inhibition after partial sleep deprivation (PSD) but found no alterations in CPM following 36 hours of TSD. Finally, Matre et al. [52] found a significantly improved CPM following PSD. These conflicting results concerning the effect of sleep deprivation on CPM may be explained by the heterogeneity in the methodological approaches to the CPM protocols [53]; the current study used cuff algometry whereas earlier studies used a cold-pressor test.

The findings of the current study support the theory that sleep impairments decrease the effect of the descending pain inhibition. The underlying mechanism of the interaction between sleep impairments and impaired descending pain inhibition remains unclear. However, a theory may be that brain areas such as the periaqueductal gray and the raphe nuclei both are involved in the descending pain control system [10], nociception [9], and modulation of sleep [11]. Therefore, neurotransmitter alterations in these areas due to sleep impairments could cause a decrease in the effect of descending pain inhibitory control. This could explain why sleep impairments are often seen in chronic pain patients.

A better understanding of the interaction between sleep and central pain mechanisms could possibly improve the treatment options for chronic pain patients since sleep impairment is a major problem among chronic pain patients [ “> 6 , 48 , 49 ]. Toekomstige studies zijn aangemoedigd om te onderzoeken of de effecten van slaapstoornissen op centrale pijnmechanismen reversibel zijn door slaaptherapie.


Slaapstoornis en tijdelijke sommatie van pijn

Centrale sensibilisatie, aangetoond als TSP, vertegenwoordigt een essentieel pathofysiologisch proces dat verbetert de ontwikkeling en instandhouding van pijncondities in verschillende klinische contexten [ 30 , 54 ] . Er is vastgesteld dat TSP is toegenomen bij vrouwen die lijden aan slapeloosheid [ 32 ] en bij personen met een verhoogde REM-slaap [ 33 ]. Schuh-Hofer et al., Daarentegen. [ 34 ] vond een verhoogde gevoeligheid voor pinprick-stimuli en hyperalgesie voor verkoudheid, maar vond geen veranderingen in TSP. Evenzo werd geen verband gevonden tussen verhoogde TSP en slaapstoornissen bij patiënten met primaire slapeloosheid [ 49 ], fibromyalgie [ 55 ] en rusteloze benen syndroom [ 56 ]. Eerdere studies hebben echter TSP getest met behulp van hittepijn, en aangezien drukpijn voornamelijk wordt gemedieerd door A-fiber nociceptor-ingangen [ 57 ] terwijl hittepijn voornamelijk afhankelijk is van C -fiber ingangen [ 58 ], werd de hypothese dat het richten op verschillende nociceptieve routes afzonderlijke resultaten zou kunnen opleveren. De huidige studie wees uit dat door druk geïnduceerde TSP werd vergemakkelijkt na 24 uur TSP, wat in tegenstelling is tot eerdere bevindingen. Dit kan worden verklaard door verschillende methodologische opstellingen en door het feit dat de bovengenoemde studies patiënten als proefpersonen omvatten. Gefaciliteerde TSP na 24 uur TSD duidt op verhoogde centrale sensibilisatie van pijn na slaapverlies. Slaaptherapie kan een mogelijke uitvindingsmethode zijn voor pijnverlichting.


Slaap- en pijngevoeligheid

Een meta-analyse door Schrimpf et al. [ 59 ] toonde aan dat verminderde slaapkwaliteit werd geassocieerd met verhoogde pijngevoeligheid over een reeks verschillende testmodaliteiten zoals drukalgometrie, laserstimuli en thermische tests. In dit verband hebben studies gemeld dat CPT [ 36 ] is toegenomen en HPT heeft verlaagd [ 60 a>] volgens TSD. Bovendien is een verminderde slaapkwaliteit ook gekoppeld aan verlaagde mechanische pijndrempels [ 34 , 61 a>, 62 ]. Chiu et al. Bijvoorbeeld. [ 61 ] vonden een afname van PPT’s bij deelnemers met zelfgerapporteerde slechte slaap, terwijl Aǧargün et al. [ 63 ] vond een negatieve correlatie tussen pijn en slaapkwaliteit omdat slechte slaap leidde tot een toename van de pijngevoeligheid bij patiënten met fibromyalgie.

Verhoogde pijngevoeligheid is ook gemeld na experimenteel geïnduceerd slaapgebrek als Azevedo et al. [ 64 ] vond na twee nachten TSD een significante toename van de thermische en mechanische gevoeligheid. Schuh-Hofer et al. [ 34 ] ontdekte dat slechts één nacht TSD in staat was een toestand van algemene hyperalgesie bij de deelnemers te bevorderen. Net als de huidige studie, Schuh-Hofer et al. geen wijzigingen gevonden in CDT en WDT. Het feit dat geen veranderingen werden aangetoond in niet-nociceptieve stimulaties leidde Schuh-Hofer et al. [ 34 ] om te concluderen dat de sensorische veranderingen na slaapverlies puur nociceptief waren. De hyperalgesische effecten van 24 uur TSD bij gezonde deelnemers zijn ook aangetoond met behulp van een cold pressor-test [ 65 , 66 ] en laserstralen met stralingswarmte [ 64 ]. Samen met de resultaten van deze studie ondersteunen deze eerdere resultaten het idee dat TSD gegeneraliseerde hyperalgesie veroorzaakt die detecteerbaar is in een aantal QST-modaliteiten.

Zelfs verminderde slaapduur lijkt de pijngevoeligheid te beïnvloeden als deelnemers met een korte slaapduur ( 67 ]. Deze resultaten geven aan dat hoewel TSD de pijngevoeligheid verhoogt, zelfs verstoorde slaappatronen ervoor kunnen zorgen dat de pijngevoeligheid toeneemt. Dit sentiment wordt ondersteund door Onen et al. [ 35 ], die de pijngevoeligheid na TSD en PSD testte. Terwijl na 40 uur PSD een aanzienlijk verlaagde cPDT werd gevonden, Onen et al. [ 35 ] vond dat de overgevoeligheid na TSD groter was dan bij PSD, en ondersteunde dat zowel slaapverlies als stoornissen de pijngevoeligheid verhogen. Het verband tussen slaapbeperking en pijngevoeligheid is ook toegepast op klinische onderzoeken zoals Fitzgerald et al. [ 68 ] vond een verhoogde pijngevoeligheid bij het onderzoeken van zelfgerapporteerde pijn bij RA-patiënten na PSD. Hoewel in het verleden meerdere paradigma’s voor slaapverstoring hebben geleid, heeft de huidige studie TSD toegepast omdat het hyperalgesie uitgebreider en consistenter lijkt te produceren dan PSD.

Arima et al. [ 69 ] rapporteerde geen interactie tussen gedeeltelijk slaapgebrek en pijngevoeligheid en Onen et al. [ 35 ] vond geen significante veranderingen in thermische pijn na TSD en PSD. Onen et al. [ 35 ] vond hyperalgesie aan mechanische stimuli en suggereerde dat deze resultaten mogelijk zijn beïnvloed door niet-gedetecteerde verschillen in huidoppervlaktemperaturen of het feit dat thermische tests over het algemeen minder aantonen betrouwbaar als het gaat om het onderscheiden van kleine veranderingen in pijndrempels [ 70 ].

Een algemeen hyperalgesisch effect van TSD wordt algemeen gemeld [ 34 ], met mechanische prikkeltests die de meest consistente resultaten lijken te produceren. De bevindingen in de huidige studie ondersteunen eerdere resultaten omdat de deelnemers mechanische en thermische hyperalgesie vertoonden na 24 uur TSD.


Beperkingen h3>

Deze studie volgde TSD per uur tekstberichten en deze procedure biedt geen garantie dat de deelnemers niet tussendoor sliepen. Eén studie constateerde echter dat gedeeltelijke slaapgebrek een groter effect heeft dan TSD met betrekking tot CPM [ 51 ]. Daarom is het onwaarschijnlijk dat dit invloed heeft gehad op de huidige bevindingen, zelfs als sommige deelnemers in slaap zijn gevallen. De deelnemers aan het huidige onderzoek scoorden gemiddeld meer dan 5 op de PSQI en hadden gemiddeld 6.85 uur slaap de nacht voor de baseline-sessie. Het feit dat de steekproef in deze studie zowel een verlaagde algemene slaapkwaliteit als de gemiddelde slaapduur vertoonde in de nacht vóór de basislijn suggereert dat deze huidige steekproef mogelijk minder gevoelig is voor slaaptekort. Desondanks is het opmerkelijk dat de huidige studie nog steeds een effect op de centrale pijnmechanismen heeft aangetoond. Een monster met een hogere gemiddelde slaapkwaliteit en slaapduur die dichter bij de aanbevolen hoeveelheden ligt, heeft mogelijk een nog diepere hyperalgesische reactie opgeleverd.

Div> Div>


De huidige studie is de eerste die aantoont dat TSD CPM schaadt, TSP vergemakkelijkt en de pijngevoeligheid voor druk en koude pijnprikkels, wat aangeeft dat TSD zowel centrale als perifere pijnwegen beïnvloedt. Toekomstige studies worden aangemoedigd om het onderliggende mechanisme van TSP te onderzoeken, de effecten op zowel het centrale als het perifere zenuwstelsel, en of de effecten reversibel zijn door slaaptherapie.



  1. 1.              McCracken LM, Iverson GL. Verstoorde slaappatronen en dagelijks functioneren bij patiënten met chronische pijn. Pain Res Manag. 2002; 7 (2): 75-9. pmid: 12185371
  2. 2.              Raymond I, Ancoli-Israel S, Choinière M. Slaapstoornissen, pijn en analgesie bij in het ziekenhuis opgenomen volwassenen brandwonden. Sleep Med. 2004; 5 (6): 551-9. pmid: 15511701
  3. 3.              Tang NKY, Wright KJ, Salkovskis PM. Prevalentie en correlaten van klinische slapeloosheid samen met chronische rugpijn. J Sleep Res. 2007; 16 (1): 85-95. pmid: 17309767
  4. 4.              Smith MT, Haythornthwaite JA. Hoe hangen slaapstoornissen en chronische pijn samen? Inzichten uit de longitudinale en cognitief-gedragsmatige klinische literatuur. Sleep Med Rev. 2004 april; 8 (2): 119–32. pmid: 15033151
  5. 5.              Affleck G, Urrows S, Tennen H, Higgins P, Abeles M. Sequentiële dagelijkse slaaprelaties, pijnintensiteit en aandacht voor pijn bij vrouwen met fibromyalgie. Vol. 68, pijn. 1996.
  6. 6.              Lee YC, Lu B, Edwards RR, Wasan AD, Nassikas NJ, Clauw DJ, et al. De rol van slaapproblemen bij centrale pijnverwerking bij reumatoïde artritis. Artritis Reum. Jan 2013; 65 (1): 59-68. pmid: 23124650
  7. 7.              Alsaadi SM, McAuley JH, Hush JM, Lo S, Bartlett DJ, Grunstein RR, et al. De bidirectionele relatie tussen pijnintensiteit en slaapstoornissen / kwaliteit bij patiënten met lage rugpijn. Clin J Pain. Sep 2014; 30 (9): 755-65. pmid: 24451630
  8. 8.              Moldofsky H. Slaap en pijn. Sleep Med Rev. 2001; 5 (5): 385–96. pmid: 12531004
  9. 9.              Demarco GJ, Baghdoyan HA, Lydic R. Differentiële cholinerge activering van G-eiwitten in hersenstam van ratten en muizen: Relevantie voor slaap en nociceptie. J Comp Neurol. 2003 3 maart; 457 (2): 175–84. pmid: 12541317
  10. 10.              Foo H, Mason P. Brainstem modulatie van pijn tijdens slaap en wakker worden. Sleep Med Rev. 2003 april; 7 (2): 145-54. pmid: 12628215
  11. 11.              Lu J, Jhou TC, Saper CB. Identificatie van wake-actieve dopaminerge neuronen in de ventrale periaqueductale grijze stof. J Neurosci. 2006 4 januari; 26 (1): 193–202. pmid: 16399687
  12. 12.              Novati A, Roman V, Cetin T, Hagewoud R, den Boer JA, Luiten PGM, et al . Chronisch beperkte slaap leidt tot depressie-achtige veranderingen in de gevoeligheid van de neurotransmitterreceptor en neuro-endocriene stressreactiviteit bij ratten. Slaap. 2008 nov; 31 (11): 1579–85. pmid: 19014078
  13. 13.              Volkow ND, Wang G-J, Telang F, Fowler JS, Logan J, Wong C, et al. Slaapgebrek vermindert de binding van [11C] raclopride aan dopamine D2 / D3-receptoren in het menselijk brein. J Neurosci. 20 augustus 2008; 28 (34): 8454-61. pmid: 18716203
  14. 14.              Andersen ML, Martins PJF, D’Almeida V, Bignotto M, Tufik S. Endocrinologische en catecholaminerge veranderingen tijdens slaaptekort en herstel bij mannelijke ratten. J Sleep Res. 2005; 14 (1): 83-90. pmid: 15743338
  15. 15.              Kim Y, Elmenhorst D, Weisshaupt A, Wedekind F, Kroll T, McCarley RW, et al. Chronische slaapbeperking induceert langdurige veranderingen in adenosine en noradrenaline receptordichtheid in de hersenen van ratten. J Sleep Res. 2015 okt; 24 (5): 549-58. pmid: 25900125
  16. 16.              ​​ Petersen KK, Olesen AE, Simonsen O, Arendt-Nielsen L. Mechanistische pijnprofilering als hulpmiddel om voorspelt de werkzaamheid van niet-steroïde ontstekingsremmende geneesmiddelen van 3 weken plus paracetamol bij patiënten met pijnlijke knieartrose. Pijn. Februari 2019; 160 (2): 486-92. pmid: 30371559
  17. 17.              Yarnitsky D. Rol van endogene pijnmodulatie bij chronische pijnmechanismen en behandeling. Pijn. 2015 apr; 156: S24–31. pmid: 25789433
  18. 18.              Prijs D, Hu J, Dubner R, Gracely R. Perifere onderdrukking van eerste pijn en centrale sommatie van tweede pijn opgeroepen door schadelijke hitte pulsen. Pijn. 1977; 3: 57-68. pmid: 876667
  19. 19.              Corrêa JB, Costa LOP, de Oliveira NTB, Sluka KA, Liebano RE. Centrale sensibilisatie en veranderingen in geconditioneerde pijnmodulatie bij mensen met chronische niet-specifieke lage rugpijn: een case-control studie. Exp hersenen Res. 2015 augustus; 233 (8): 2391-9. pmid: 25963754
  20. 20.              van Wijk G, Veldhuijzen DS. Perspectief op diffuse schadelijke remmende controles als een model van endogene pijnmodulatie in klinische pijnsyndromen. J Pijn. 2010 1 mei; 11 (5): 408-19. pmid: 20075013
  21. 21.              Lewis GN, Rice DA, McNair PJ. Geconditioneerde pijnmodulatie in populaties met chronische pijn: een systematische review en meta-analyse. J Pijn. 2012 okt; 13 (10): 936–44. pmid: 22981090
  22. 22.              Arendt-Nielsen L, Morlion B, Perrot S, Dahan A, Dickenson A, Kress HG, et al. Beoordeling en manifestatie van centrale sensibilisatie bij verschillende chronische pijnaandoeningen. Eur J Pain. 2018 febr; 22 (2): 216-41. pmid: 29105941
  23. 23.              Finan PH, Goodin BR, Smith MT. De associatie van slaap en pijn: een update en een pad vooruit. J Pijn. Dec. 2013; 14 (12): 1539–52. pmid: 24290442
  24. 24.              Smith Michael T., Edwards Robert R., McCann JAH Una D. De effecten van slaapgebrek op Pijnremming en spontane pijn bij vrouwen. 2007; 30 (4): 494-505.
  25. 25.              Edwards RR, Grace E, Peterson S, Klick B, Haythornthwaite JA, Smith MT. Slaapcontinuïteit en architectuur: associaties met pijnremmende processen bij patiënten met temporomandibulaire gewrichtsaandoening. Eur J Pain. 2009 nov; 13 (10): 1043-7. pmid: 19168380
  26. 26.              Petersen KK, Arendt-Nielsen L, Simonsen O, Wilder-Smith O, Laursen MB. Prechirurgische beoordeling van tijdelijke sommatie van pijn voorspelt de ontwikkeling van chronische postoperatieve pijn 12 maanden na totale knievervanging. Pijn. 2015; 156 (1): 55-61. pmid: 25599301
  27. 27.              Izumi M, Petersen KK, Laursen MB, Arendt-Nielsen L, Graven-Nielsen T. Facilitated temporal optelling van pijn correleert met klinische pijnintensiteit na heupprothese. Pijn. Feb 2017; 158 (2): 323–32. pmid: 27870648
  28. 28.              Kurien T, Arendt-Nielsen L, Petersen KK, Graven-Nielsen T, Scammelld B. Preoperatieve neuropathische Pijnachtige symptomen en centrale pijnmechanismen bij knieartrose Voorspelt slecht resultaat 6 maanden na totale operatie bij knievervanging. J Pijn. 2018; 19 (11): 1329-1341. pmid: 29920331
  29. 29.              Ren K. Wind-up en de NMDA-receptor: van dierstudies tot mensen. Pijn. 1994; 59 (2): 157-8. pmid: 7892012
  30. 30.              Graven-Nielsen T, Arendt-Nielsen L. Beoordeling van mechanismen bij gelokaliseerde en wijdverspreide musculoskeletale pijn. Nat Rev Rheumatol. 2010; 6 (10): 599-606. pmid: 20664523
  31. 31.              Prijs DD, Mao J, Frenk H, Mayer DJ. De N-methyl-D-aspartaat-receptorantagonist dextromethorphan vermindert selectief de tijdelijke sommatie van tweede pijn bij de mens. Pijn. 1994; 59 (2): 165-74. pmid: 7892014
  32. 32.              Petrov ME, Goodin BR, Cruz-Almeida Y, King C, Glover TL, Bulls HW, et al. Verstoorde slaap wordt geassocieerd met veranderde pijnverwerking door geslacht en etniciteit bij knieartrose. J Pijn. 2015 mei; 16 (5): 478-90. pmid: 25725172
  33. 33.              Smith MT, Edwards RR, Stonerock GL, McCann UD. Individuele variatie in snelle oogbewegingsslaap wordt geassocieerd met pijnperceptie bij gezonde vrouwen: voorlopige gegevens. Slaap. Juli 2005; 28 (7): 809-12. pmid: 16124658
  34. 34.              Schuh-Hofer S, Wodarski R, Pfau DB, Caspani O, Magerl W, Kennedy JD, et al. Eén nacht van totale slaaptekort bevordert een toestand van gegeneraliseerde hyperalgesie: een surrogaat pijnmodel om de relatie tussen slapeloosheid en pijn te bestuderen. Pijn. Sep 2013; 154 (9): 1613–21. pmid: 23707287
  35. 35.              Onen SH, Alloui A, Gross A, Eschallier A, Dubray C. De effecten van totale slaaptekort , selectieve slaaponderbreking en slaapherstel op pijntolerantiedrempels bij gezonde proefpersonen. J Sleep Res. 2001; 10 (1): 35-42. pmid: 11285053
  36. 36.              Kundermann B, Spernal J, Huber MT, Krieg JC, Lautenbacher S. Slaapgebrek beïnvloedt thermische pijndrempels maar geen somatosensorische drempels bij gezonde vrijwilligers. Psychosom Med. November 2004; 66 (6): 932-7. pmid: 15564360
  37. 37.              Faraut B, Léger D, Medkour T, Dubois A, Bayon V, Chennaoui M, et al. Dutje keert verhoogde pijngevoeligheid vanwege slaapbeperking om. PLoS One. 2015; 10 (2): e0117425. pmid: 25723495
  38. 38.              Drewes AM, Rössel P, Arendt-Nielsen L, Nielsen KD, Hansen LM, Birket-Smith L et al. Slaperigheid moduleert geen experimentele gewrichtspijn bij gezonde vrijwilligers. Scand J Rheumatol. 1997 12 januari; 26 (5): 399–400. pmid: 9385357
  39. 39.              Pud D, Granovsky Y, Yarnitsky D. De methode van experimenteel geïnduceerde diffuse schadelijke remmende controle (DNIC) -achtig effect bij mensen. Pijn. 2009; 144 (1-2): 16-9. pmid: 19359095
  40. 40.              Beaudreau SA, Spira AP, Stewart A, Kezirian EJ, Lui L-Y, Ensrud K, et al. Validatie van de Pittsburgh Sleep Quality Index en de Epworth Sleepiness Scale bij oudere zwarte en blanke vrouwen. Sleep Med. Jan 2012; 13 (1): 36–42. pmid: 22033120
  41. 41.              Buysse DJ, Reynolds CF, Monk TH, Berman SR, Kupfer DJ. De Pittsburgh Sleep Quality Index: een nieuw instrument voor psychiatrische praktijk en onderzoek. Psychiatry Res. 1989 mei; 28 (2): 193-213. pmid: 2748771
  42. 42.              Osman A, Barrios FX, Kopper BA, Hauptmann W, Jones J, O’Neill E1. Factorstructuur, betrouwbaarheid en geldigheid van de pijn catastroferende schaal. Vol. 20, Journal of Behavioral Medicine. 1997.
  43. 43.              Cano A, Leonard MT, Franz A. De belangrijke andere versie van de Pain Catastrophizing Scale (PCS- S): voorlopige validatie. Pijn. 15 december 2005; 119 (1–3): 26–37. pmid: 16298062
  44. 44.              Sansone RA, Watts DA, Wiederman MW. De demografie van pijn die catastrofeert in een eerstelijnsmonster. Innov Clin Neurosci. 2013 Sep; 10 (9–10): 12–4. pmid: 24307976
  45. 45.              Rolke R, Baron R, Maier C, Tolle TR, Treede RD, Beyer A, et al. Kwantitatieve sensorische testen in het Duitse onderzoeksnetwerk voor neuropathische pijn (DFNS): gestandaardiseerd protocol en referentiewaarden. [Erratum verschijnt in pijn. 2006 nov; 125 (1-2): 197]. Pijn. 2006; 123 (3): 231-43. pmid: 16697110
  46. 46.              Graven-Nielsen T, Izumi M, Petersen KK, Arendt-Nielsen L. Gebruiker-onafhankelijke beoordeling van conditioning pijnmodulatie door manchetdruk algometrie. Eur J Pain. 2017 mrt; 21 (3): 552-61. pmid: 27859944
  47. 47.              Vaegter HB, Handberg G, Graven-Nielsen T. Isometrische oefeningen verminderen tijdelijke sommatie van drukpijn bij mensen . Eur J Pain (Verenigd Koninkrijk). 2015, 19 (7): 973-83.
  48. 48.              Paul-Savoie E, Marchand S, Morin M, Bourgault P, Brissette N, Rattanavong V, et al. Wordt het tekort aan pijnremming bij fibromyalgie beïnvloed door slaapstoornissen? Open Rheumatol J. 2012; 6: 296–302. pmid: 23091577
  49. 49.              Haack M, Scott-Sutherland J, Santangelo G, Simpson NS, Sethna N, Mullington JM. Pijngevoeligheid en modulatie bij primaire slapeloosheid. Eur J Pain. Apr 2012; 16 (4): 522–33. pmid: 22396081
  50. 50.              Eichhorn N, Treede RD, Schuh-Hofer S. De rol van seks in slaapgebrek Gerelateerde veranderingen van Nociceptie en geconditioneerde pijnmodulatie. Neuroscience. 2018, 1 (387): 191-200.
  51. 51.              Smith T. M, Edwards R. R, McCann D. U, Hythornthwaithe AJ. De effecten van slaapgebrek op pijnremming en spontaneuspijn bij vrouwen. Slaap. 2007; 30 (4): 494-505. pmid: 17520794
  52. 52.              Matre D, Andersen MR, Knardahl S, Nilsen KB. Geconditioneerde pijnmodulatie neemt niet af na gedeeltelijke slaapbeperking. Eur J Pain. 2016 1 maart; 20 (3): 408–16. pmid: 26104968
  53. 53.              Matre D. Geconditioneerde pijnmodulatie (CPM) is geen enkel fenomeen – Grote intra-individuele verschillen zijn afhankelijk op teststimulans (TS) en verschillende andere onafhankelijke factoren. Scand J Pain. 2013; 4 (1): 8-9. pmid: 29913888
  54. 54.              Staud R, Cannon RC, Mauderli AP, Robinson ME, Price DD, Vierck CJ Jr. Temporele sommatie van pijn door mechanische stimulatie van spierweefsel bij normale controles en personen met fibromyalgiesyndroom. Pijn. 2003; 102 (1-2): 87-95. pmid: 12620600
  55. 55.              Anderson RJ, McCrae CS, Staud R, Berry RB, Robinson ME. Voorspellers van klinische pijn bij fibromyalgie: onderzoek naar de rol van slaap. J Pijn. 2012 april; 13 (4): 350–8. pmid: 22381437
  56. 56.              Edwards RR, Quartana PJ, Allen RP, Greenbaum S, Earley CJ, Smith MT. Veranderingen in pijnreacties bij behandelde en onbehandelde patiënten met rusteloze benen syndroom: associaties met slaapstoornissen. Sleep Med. Jun 2011; 12 (6): 603-9. pmid: 21570347
  57. 57.              Ziegler EA, Magerl W, Meyer RA, Treede R-D. Secundaire hyperalgesie om mechanische stimuli te doorboren. Hersenen. 1 december 1999; 122 (12): 2245-57.
  58. 58.              Carstens E, Klumpp D, Zimmermann M. Differentiële remmende effecten van mediale en laterale middenhersenstimulatie op spinale neuronale Lozingen voor schadelijke huidverwarming bij de kat. Vol. 43, JOURNAAL VAN NEUROFYSIOLOGIE. 1980.
  59. 59.              Schrimpf M, Liegl G, Boeckle M, Leitner A, Geisler P, Pieh C. Het effect van slaapgebrek bij pijnperceptie bij gezonde proefpersonen: een meta-analyse. Sleep Med. 2015 1 november; 16 (11): 1313-20. pmid: 26498229
  60. 60.              Kundermann B, Hemmeter-Spernal J, Huber MT, Krieg JC, Lautenbacher S. Effecten van totale slaap Deprivatie bij ernstige depressie: ’s nachts verbeteren van de stemming wordt vergezeld door verhoogde pijngevoeligheid en augmented pain-klachten. Psychosom Med. Januari 2008; 70 (1): 92-101. pmid: 18158380
  61. 61.              Chiu YH, Silman AJ, Macfarlane GJ, Ray D, Gupta A, Dickens C, et al. Slechte slaap en depressie worden onafhankelijk geassocieerd met een verlaagde pijngrens. Resultaten van een bevolkingsonderzoek. Pijn. 2005; 115 (3): 316-21. pmid: 15911158
  62. 62.              Aǧargün MY, Tekeoǧlu I, Güneş A, Adak B, Kara H, Ercan M. Slaapkwaliteit en pijngrens bij patiënten met fibromyalgie. Compr Psychiatry. 1999 1 mei; 40 (3): 226–8. pmid: 10360619
  63. 63.              Ağargün MY, Tekeoğlu I, Güneş A, Adak B, Kara H, Ercan M. Slaapkwaliteit en pijngrens bij patiënten met fibromyalgie. Compr Psychiatry. 40 (3): 226-8. pmid: 10360619
  64. 64.              Azevedo E, Manzano GM, Silva A, Martins R, Andersen ML, Tufik S. De effecten van totale en REM-slaaptekort bij laser-opgeroepen potentiële drempel en pijnperceptie. Pijn. 2011; 152: 2052-8. pmid: 21624774
  65. 65.              Larson RA, Carter JR. Totale slaapgebrek en pijnperceptie tijdens koude, schadelijke stimuli bij mensen. Scand J pijn. 2016; 13: 12-6. pmid: 27867438
  66. 66.              Sivertsen B, Lallukka T, Petrie KJ, Steingrimsdottir OA, Stubhaug A, Nielsen CS. Slaap- en pijngevoeligheid bij volwassenen. Pijn. 2015; 156 (8): 1433-9. pmid: 25915149
  67. 67.              Edwards RR, Almeida DM, Klick B, Haythornthwaite JA, Smith MT. De slaapduur draagt ​​bij aan het rapport over de volgende dag bij de algemene bevolking. Pijn. Juli 2008; 137 (1): 202–7. pmid: 18434020
  68. 68.              Fitzgerald JD, Carrillo C, Sadeghi N, Olmstead R, Nicassio PM, Irwin MR, et al. Slaapverlies verergert vermoeidheid, depressie en pijn bij reumatoïde artritis. Slaap. 2012; 35 (4): 537-43. pmid: 22467992
  69. 69.              Arima T, Svensson P, Rasmussen C, Nielsen KD, Drewes AM, Arendt-Nielsen L. De relatie tussen selectieve slaapgebrek, nachtelijke kaakspieractiviteit en pijn bij gezonde mannen. J Mondelinge revalidatie. 1 februari 2001; 28 (2): 140–8. pmid: 11298262
  70. 70.              Yarnitsky D, Sprecher E, Zaslansky R, Hemli JA. Experimentele pijnmeting tijdens meerdere sessies. Pijn. 1996 oktober; 67 (2–3): 327–33. pmid: 8951926